{"id":267,"date":"2010-09-29T18:52:57","date_gmt":"2010-09-29T16:52:57","guid":{"rendered":"http:\/\/thekfiles.pl\/?p=267"},"modified":"2010-09-29T18:52:57","modified_gmt":"2010-09-29T16:52:57","slug":"zabki-i-zebiska-cz-1","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/thekfiles.pl\/?p=267","title":{"rendered":"Z\u0105bki i z\u0119biska, cz. 1"},"content":{"rendered":"

Dentysta (lub stomatolog, je\u015bli studia sko\u0144czy\u0142 bodaj\u017ce 3 lata temu i wcze\u015bniej), zw\u0142aszcza wykazuj\u0105cy du\u017c\u0105 czujno\u015b\u0107 onkologiczn\u0105, nie powinien zajmowa\u0107 si\u0119 tylko z\u0119bami. Przy przyj\u0119ciu pierwszorazowego pacjenta i co jaki\u015b czas p\u00f3\u017aniej, by\u0142oby dobrze, gdyby wybada\u0142 w\u0119z\u0142y ch\u0142onne g\u0142owy i szyi, obejrza\u0142 dok\u0142adnie ca\u0142\u0105 jam\u0119 ustn\u0105 z rzutem oka na migda\u0142ki, skierowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c na zdj\u0119cie ortopantomograficzne (potocznie: panorama, ale to nazwa nieprawid\u0142owa), dzi\u0119ki kt\u00f3remu ma szans\u0119 zobaczy\u0107 np. zmiany w ko\u015bciach. Ale nie o badaniu chcia\u0142am tu pisa\u0107, tylko o z\u0105bkach.<\/p>\n

Z\u0105bk\u00f3w (sta\u0142ych) doros\u0142y cz\u0142owiek powinien mie\u0107 32, od „jedynek” do „\u00f3semek” po ka\u017cdej stronie w obu szcz\u0119kach. Uz\u0119bienie denty\u015bci dziel\u0105 na \u0107wiartki, zwane kwadrantami – wyznaczone przez lini\u0119 poziom\u0105 mi\u0119dzy dolnym a g\u00f3rnym \u0142ukiem z\u0119bowym, oraz przecinaj\u0105c\u0105 j\u0105 pod k\u0105tem prostym lini\u0119 pionow\u0105, przebiegaj\u0105c\u0105 zgodnie z lini\u0105 symetrii cia\u0142a. W ka\u017cdym kwadrancie znajduj\u0105 si\u0119 dwa z\u0105by sieczne (jedynki i dw\u00f3jki), jeden kie\u0142 (tr\u00f3jka, naturalnie nieco ciemniejsza od s\u0105siad\u00f3w), dwa z\u0119by przedtrzonowe oraz trzy z\u0119by trzonowe. Oczywi\u015bcie zdarzaj\u0105 si\u0119 anomalie, jak wrodzony brak \u00f3semek, pi\u0105tek, dw\u00f3jek. Tak czy siak, z\u0119by sta\u0142e s\u0105 przeznaczone do s\u0142u\u017cenia w\u0142a\u015bcicielowi do staro\u015bci, je\u015bli nie do \u015bmierci.<\/p>\n

Z\u0119by uz\u0119bienia sta\u0142ego:<\/p>\n

\"stale\"<\/a><\/p>\n

Dziecko w wieku 2,5 roku powinno by\u0107 uzbrojone w 20 sztuk z\u0119b\u00f3w mlecznych. W ka\u017cdym kwadrancie znajduje si\u0119 pi\u0119\u0107 z\u0119b\u00f3w: dwa siekacze, jeden kie\u0142 i dwa z\u0119by trzonowe. Oczywi\u015bcie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 nieco budow\u0105 (g\u0142\u00f3wnie kszta\u0142tem) od z\u0119b\u00f3w sta\u0142ych. Mleczaki s\u0105 mniejsze i ja\u015bniejsze (niebieskobia\u0142e w por\u00f3wnaniu z \u017c\u00f3\u0142taw\u0105 barw\u0105 z\u0119b\u00f3w sta\u0142ych). W wieku 6 lat rozpoczyna si\u0119 proces wymiany uz\u0119bienia na sta\u0142e, kt\u00f3rego pierwszym etapem jest wyrzni\u0119cie (nie: wyr\u017cni\u0119cie. „Wyr\u017cn\u0105\u0107 to si\u0119 mo\u017cna na korytarzu po potkni\u0119ciu”, jak to powiedzia\u0142 niegdy\u015b jaki\u015b m\u00f3j asystent) si\u0119 z\u0119b\u00f3w trzonowych pierwszych, czyli sz\u00f3stek. Nied\u0142ugo potem wymianie ulegaj\u0105 siekacze, czw\u00f3rki mleczne s\u0105 zast\u0119powane pierwszymi przedtrzonowcami, potem wypadaj\u0105 tr\u00f3jki, na ko\u0144cu pi\u0105tki. Oko\u0142o 13 roku \u017cycia wyrzynaj\u0105 si\u0119 si\u00f3demki, oczywi\u015bcie sta\u0142e. Czas wyrzynania \u00f3semek nie jest \u015bci\u015ble okre\u015blony. Czasem z\u0119by sta\u0142e wyrastaj\u0105 w nieco innej kolejno\u015bci (np. pi\u0105tki przed tr\u00f3jkami). Najwa\u017cniejsze w tym okresie jest utrzymanie z\u0119b\u00f3w trzonowych mlecznych do okresu ich naturalnej wymiany. W ten spos\u00f3b znacznie zmniejszamy ryzyko p\u00f3\u017aniejszych st\u0142ocze\u0144 z\u0119b\u00f3w przednich, kt\u00f3re cz\u0119sto wymagaj\u0105 interwencji ortodontycznej. Wi\u0119c nie jest tak, \u017ce nie dbamy o mleczaki naszych dzieci, bo „i tak wypadn\u0105”. Pe\u0142ni\u0105 one swoj\u0105 rol\u0119 i je tak\u017ce trzeba my\u0107 oraz leczy\u0107 u dentysty.<\/p>\n

Z\u0119by w uz\u0119bieniu mlecznym:<\/p>\n

\"mleczaki\"<\/a><\/p>\n

Schemat budowy z\u0119ba:<\/p>\n

\"trzonowy\"<\/a><\/p>\n

Uwagi do obrazka: miazga z\u0119ba wype\u0142nia ca\u0142\u0105 komor\u0119 i kana\u0142 z\u0119ba, a nie tylko jej fragment. Miazga to \u017cywa cz\u0119\u015b\u0107 z\u0119ba, \u015bci\u015ble zwi\u0105zana z z\u0119bin\u0105. W niej znajduj\u0105 si\u0119 m.in. kom\u00f3rki odporno\u015bciowe, naczynia i nerwy. To wszystko warunkuje \u017cywotno\u015b\u0107 z\u0119ba. Mi\u0119dzy korzeniem a ko\u015bci\u0105, w kt\u00f3rej osadzony jest z\u0105b, przebiega oz\u0119bna, utrzymuj\u0105ca z\u0105b w z\u0119bodole.<\/p>\n

O cechach budowy poszczeg\u00f3lnych z\u0119b\u00f3w sta\u0142ych b\u0119dzie w innym odcinku. \ud83d\ude09<\/p>\n

Disclaimer: ostatni schemat ju\u017c nie wiem, sk\u0105d wzi\u0119\u0142am. Dwa pierwsze pochodz\u0105\u00a0st\u0105d<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dentysta (lub stomatolog, je\u015bli studia sko\u0144czy\u0142 bodaj\u017ce 3 lata temu i wcze\u015bniej), zw\u0142aszcza wykazuj\u0105cy du\u017c\u0105 czujno\u015b\u0107 onkologiczn\u0105, nie powinien zajmowa\u0107 si\u0119 tylko z\u0119bami. Przy przyj\u0119ciu pierwszorazowego pacjenta i co jaki\u015b czas p\u00f3\u017aniej, by\u0142oby dobrze, gdyby wybada\u0142 w\u0119z\u0142y ch\u0142onne g\u0142owy i szyi, obejrza\u0142 dok\u0142adnie ca\u0142\u0105 jam\u0119 ustn\u0105 z rzutem oka na migda\u0142ki, skierowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c na zdj\u0119cie […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,4],"tags":[18,60,156,201],"class_list":["post-267","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum","category-informacje","tag-archiwalne","tag-informacje-2","tag-stomatologia","tag-zeby"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/thekfiles.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/267","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/thekfiles.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/thekfiles.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/thekfiles.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/thekfiles.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=267"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/thekfiles.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/267\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/thekfiles.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=267"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/thekfiles.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=267"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/thekfiles.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=267"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}